[vc_row css_animation=”fadeInRightBig”][vc_column][vc_column_text css_animation=”slideInDown” css=”.vc_custom_1545272583834{border-top-width: 5px !important;border-right-width: 5px !important;border-bottom-width: 5px !important;border-left-width: 5px !important;background-color: rgba(49,196,196,0.34) !important;background-position: 0 0 !important;background-repeat: repeat !important;*background-color: rgb(49,196,196) !important;border-radius: 4px !important;}”]

BADANIA Z ZAKRESU BIOCHEMII, IMMUNOCHEMII, ANALITYKI OGÓLNEJ, HEMATOLOGII



KREW

– Pacjent powinien być na czczo (obowiązkowo do takich badań jak: lipidogram, glukoza- badanie przesiewowe, ), 10-12 godzin od        ostatniego posiłku.
– Picie wody jest dozwolone.
  Krew powinna być pobrana po przespanej nocy, w godzinach porannych.
– W dniach poprzedzających badanie należy stosować u pacjenta dotychczasową dietę.
– Pobranie powinno nastąpić przed wdrożeniem leczenia, ewentualnie po odstawieniu leków mogących mieć wpływ na wynik badania ( po konsultacji z lekarzem).
– W przeddzień oraz w dniu pobrania nie należy spożywać alkoholu.
– Kobiety powinny w miarę możliwości unikać wykonywania badań laboratoryjnych w trakcie miesiączki.

MOCZ

Przygotowanie pacjenta do badania

– Personel medyczny (pielęgniarka/położna/ratownik) powinien zaopatrzyć pacjenta w jednorazowy pojemnik do badania moczu.

– Przed pobraniem należy unikać wysiłku fizycznego(możliwość pojawienia się w moczu białka, krwi, spowodowane nadmiernym wysiłkiem fizycznym, może być błędnie zinterpretowane przez lekarza jako objaw min. chorób nerek, układu moczowego), a w przeddzień pobrania unikać współżycia ( zanieczyszczenie moczu nasieniem- w tym przypadku jest to artefakt, jednak istnieją jednostki chorobowe , w których pojawienie się nasienia w moczu ma znaczenie diagnostyczne).

– U małych dzieci dopuszcza się pobranie moczu do specjalnych woreczków.

– Po umyciu cewki moczowej u dziecka należy wokół niej przykleić woreczek. Najlepiej zrobić to wcześnie rano aby uzyskać poranną porcję moczu. Po jego pobraniu woreczek odkleić, zamknąć i w całości umieścić w jednorazowym plastikowym pojemniku. Zarówno woreczek jak i pojemnik należy opisać danymi pacjenta.

– Nie należy przelewać moczu z woreczka do pojemnika.

– W miarę możliwości nie pobierać moczu do badania ogólnego przez pacjentki w trakcie menstruacji oraz 2-3 dni przed oraz po miesiączce.


Badanie ogólne moczu:

Pacjent oddaje do jednorazowego pojemnika (jałowego lub nie) pierwszy poranny mocz. Mocz należy oddać po uprzednim dokładnym umyciu zewnętrznych narządów płciowych przy użyciu wody i mydła. W trakcie toalety nie należy stosować specjalnych środków dezynfekcyjnych i odkażających.

Mocz pobiera się z tzw. środkowego strumienia tzn. pierwszą porcję moczu należy oddać do toalety, kolejną natomiast ok. 50 ml. do pojemnika. Końcową porcję moczu również należy oddać do toalety. Pojemnik trafiający do laboratorium powinien być opisany co najmniej imieniem i nazwiskiem pacjenta. Materiał należy dostarczyć w jak najkrótszym czasie.

Moczu nie należy przechowywać w lodówce przed oddaniem do badania- wytrącają się kryształy gównie moczanu oraz fosforanów co zaburza interpretację oraz ocenę mikroskopową badanego materiału. Laboratorium nie przyjmuje moczu oddanego do innych pojemników niż specjalnie do tego przeznaczonych.


Dobowa zbiórka moczu:

Przed rozpoczęciem zbiórki należy zaopatrzyć się w pojemnik do przeprowadzania dobowej zbiórki moczu o objętości minimum 2,5 litra oraz jednorazowy pojemnik do badania ogólnego moczu. Zbiórkę moczu rozpoczyna się w godzinach porannych a kończy dnia następnego o tej samej porze. Należy zanotować godzinę rozpoczęcia zbiórki. Pierwszą porcję moczu należy oddać do toalety. Dopiero następne porcje zbieramy do pojemnika. Po oddaniu każdej następnej porcji moczu całość mieszamy. Oznaczenie poziomu wapnia i fosforanów w dobowej zbiórce moczu wymaga zastosowania środka konserwującego- 5ml. 6 M HCl (kwas solny), który należy dodać do pierwszej zbieranej porcji moczu i razem wymieszać. Kwas solny jest zazwyczaj w takim przypadku wydawany przez laboratorium. Pojemnik z moczem przez cały czas należy przechowywać w chłodnym zacienionym miejscu.

Po zebraniu moczu należy zmierzyć/odczytać objętość moczu i zapisać ją na małym jednorazowym pojemniku. Następnie należy cały mocz dokładnie wymieszać, pobrać z niego próbkę ok. 50 mililitrów i przelać do małego jednorazowego pojemnika. Tak przygotowany mały pojemniczek opisać danymi pacjenta, ilością całej zbiórki (w mililitrach), dokładnie zakręcić i dostarczyć do laboratorium.

      W przypadku zlecenia badania na wydalanie różnych związków z moczem należy przeprowadzić dobową zbiórkę moczu z powodu wpływu na stężenie danego  składnika w przygodnej próbce moczu ilości przyjmowanych płynów.

[/vc_column_text][vc_column_text css_animation=”fadeInRight” css=”.vc_custom_1545272849408{margin-top: 2px !important;margin-right: 2px !important;margin-bottom: 2px !important;margin-left: 2px !important;border-top-width: 4px !important;border-right-width: 4px !important;border-bottom-width: 4px !important;border-left-width: 4px !important;padding-top: 9px !important;padding-right: 9px !important;padding-bottom: 9px !important;padding-left: 9px !important;background-color: #e5bc87 !important;background-position: center !important;background-repeat: no-repeat !important;background-size: cover !important;border-radius: 35px !important;}”]


KAŁ

Przygotowanie pacjenta:

Próbkę kału pobiera się do specjalnie do tego przeznaczonego jednorazowego pojemnika zazwyczaj zaopatrzonego w jednorazową szpatułkę. Próbkę kału wielkości orzecha laskowego należy pobrać z kilku miejsc w szczególności tych zawierających krew, ropę, śluz i umieścić w jednorazowym kubeczku.

W przypadku płynnej lub półpłynnej konsystencji zaleca się pobranie 1/3 objętości pojemnika. Należy unikać zanieczyszczenia próbki kału moczem oraz środkami chemicznymi używanymi do dezynfekcji toalet. Po pobraniu materiału pojemnik należy opisać danymi pacjenta i dostarczyć do laboratorium. W przypadku kiedy nie jest możliwy natychmiastowy transport materiału należy przechowywać go w lodówce, jednak nie dłużej niż 24 godziny.

Badanie parazytologiczne:

Kał należy pobrać 3 krotnie w ostępie 3-5 dni. W przypadku leczenia materiał należy pobrać nie szybciej niż 2 tygodnie po zakończonej antybiotykoterapii. W przypadku zauważenia przez pacjenta/ personel medyczny pasożytów/ członów pasożytów należy w miarę możliwości oddzielić je od próbki, przepłukać wodą i dostarczyć do laboratorium w oddzielnym pojemniku z małą ilością wody. Badanie kału na obecność pasożytów należy powtarzać w określonych odstępach czasu, ponieważ jaja, cysty lub formy larwalne niektórych pasożytów mogą pojawiać się w kale okresowo.

Materiał do badania na obecność lamblii musi być świeży.

Badanie na obecność krwi utajonej:

Badanie to nie wymaga zastosowania przez pacjenta żadnej diety.

Kału nie należy pobierać w czasie menstruacji- możliwość zanieczyszczenia próbki krwią, a tym samym zafałszowania wyniku.

UWAGA!!!

Alkohol, aspiryna i inne leki spożyte w nadmiarze w ciągu 48 godzin przed badaniem mogą dawać fałszywie dodatnie wyniki
!!!

NASIENIE

Nasienie dostarczane jest do laboratorium w jednorazowym pojemniku, takim samym jak do badania ogólnego moczu.

Materiał należy dostarczyć do laboratorium niezwłocznie po pobraniu. Optymalny czas dostarczenia do laboratorium to 30 minut od momentu pobrania.

Nasienie pobiera się po co najmniej 3 dniowej abstynencji płciowej, jednak nie dłuższej niż 6 dni oraz 5-6 dniowej przerwie w przyjmowaniu antybiotyków oraz spożywania alkoholu.

Do laboratorium należy dostarczyć całą objętość uzyskanego nasienia.


PŁYN MÓZGOWO – RDZENIOWY

Płyn mózgowo- rdzeniowy należy dostarczyć do laboratorium w bezbarwnych probówkach z polipropylenu zamkniętych korkiem.
Materiał należy przesłać do laboratorium tak szybko jak jest to możliwe.
Przesłanie w ciągu godziny następuje w temperaturze pokojowej, natomiast do 3 godzin należy transportować probówki na lodzie jednak nie zamrażać.

ŚLINA

W niektórych laboratoriach ślina służy jako materiał do oznaczania hormonów steroidowych, narkotyków, leków, markerów chorób zakaźnych, markerów nowotworowych.
Próbkę śliny od pacjenta można uzyskać poprzez wyplucie przez niego śliny, użycie drenów, odessanie, kaniulację ślinianek. Zwiększenie jej wydzielania można pobudzić poprzez np. żucie gumy przez pacjenta czy wypicie soku z cytryny (dokładnie wypłukać jamę ustną wodą).
Przed pobraniem próbki zabrania się palenia papierosów, spożywania pokarmów czy przyjmowania doustnych leków przynajmniej 30-60 minut wcześniej.
Objętość pobranego materiału powinna wynosić przynajmniej 2 mililitry. Materiał należy jak najszybciej dostarczyć do laboratorium aby nie doprowadzić do wyschnięcia materiału.

PLWOCINA

Plwocinę pobiera się rano po przebudzeniu pacjenta.
Pacjent najpierw powinien umyć zęby, przepłukać jamę ustną przegotowaną wodą oraz wyjąć protezę jeżeli takową posiada. Następnie należy odkrztusić plwocinę do jednorazowego jałowego pojemnika.
Należy pamiętać, że do badania należy oddać plwocinę a nie ślinę.
Jeżeli jest problem z odkrztuszaniem przez pacjenta należy uprzednio lub przez 1-2 dni wcześniej zastosować zabiegi ułatwiające oddanie materiału- nawilżanie, oklepywanie.
W przypadku obecności w jamie ustnej pacjenta nalotów czy zaczerwienień fakt ten należy odnotować na skierowaniu.

NASIENIE

Pacjent w pierwszej kolejności ma obowiązek umycia rąk wodą z mydłem oraz osuszenia ich jednorazowym ręcznikiem.
Wodą z mydłem należy również umyć koniec penisa, żołądź oraz okolice pod napletkiem. Całość osuszyć jałowym gazikiem.
Do badań mikrobiologicznych nie oddajemy całej porcji nasienia.
Pierwszą porcję należy oddać do toalety a do pojemnika ok. 10ml.  Jeżeli transport materiału nie jest możliwy natychmiast próbkę można przechowywać w lodówce.

KAŁ

W celu uniknięcia zanieczyszczenia próbki moczem kał najlepiej pobierać po jego uprzednim oddaniu.
Pacjent kał powinien oddać do wyjałowionego basenu, pieluchy wyparzonego nocnika, ewentualnie jałowego pojemnika.
Próbkę do badania wielkości orzecha laskowego lub w ilości 2-3 ml. w przypadku konsystencji płynnej lub półpłynnej należy przenieść do osobnego jałowego jednorazowego pojemnika.
Należy pamiętać że w przypadku obecności w kale śluzu, ropy lub krwi materiał pobieramy z takich właśnie miejsc.
Świeżo pobrany kał należy niezwłocznie zanieść do laboratorium.
Jeżeli nie jest to możliwe można przechowywać go maksymalnie 24 godziny w 4°C jednak po wcześniejszym umieszczeniu go na podłożu transportowym.

 

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_section][vc_row][vc_column][vc_column_text css_animation=”slideInDown” css=”.vc_custom_1544783789129{background-color: #afdbf7 !important;border-radius: 10px !important;}”]


WYMAZY

Wymazy należy pobierać specjalną wymazówką, którą należy dostarczyć do laboratorium w probówce z podłożem transportowym lub płynem konserwującym, ewentualnie w suchej i jałowej probówce.

Wymaz z dróg moczowo płciowych

Wymaz pobiera wykwalifikowany personel medyczny. Przed pobraniem nie należy stosować zabiegów higienicznych z użyciem środków odkażających.
Największą wartość diagnostyczną uzyskujemy pobierając wymaz rano, po co najmniej 3 godzinnej przerwie od ostatniego oddania moczu, a przed oddaniem przez pacjenta moczu porannego. U pacjentek materiał należy pobrać przed podaniem im leczniczych preparatów dopochwowych.

Wymaz z błon śluzowych i okolic zmienionych zapalnie

Postępowanie tak jak opisane powyżej.

Wymaz z górnych dróg oddechowych

Materiałem do analizy w infekcjach górnych dróg oddechowych są: wymaz z gardła, noso – gardła, migdałków, krtani. Możliwe jest również pobranie punktatu z zatok.
Wymaz należy pobierać na czczo lub przynajmniej 3 godziny od ostatniego posiłku.

Przed pobraniem materiału należy umyć zęby samą szczoteczką, a jamę ustną przepłukać przegotowaną wodą. W dniu pobrania nie należy stosować u pacjenta leków w postaci płynnej lub tabletek o działaniu dezynfekcyjnym.

Materiał można pobrać w prawidłowy sposób poprzez odchylenie przez pacjenta głowy do tyłu oraz szerokie otwarcie jego ust. W celu dokładnego pobrania należy język pacjenta przytrzymać szpatułką.

Osoba pobierająca pobiera wymaz ze zmienionych chorobowo miejsc.

Jeżeli u pacjenta występuje suchość gardła należy przed pobraniem zmoczyć wymazówkę 0,9% NaCl lub wodą do iniekcji.


Wymaz z odbytu

Wymaz z odbytu jest zazwyczaj pobierany jedynie w sytuacji kiedy nie ma możliwości pobrania próbki kału. Koniec jałowej wymazówki należy wprowadzić poza zewnętrzny zwieracz odbytu i wielokrotnie obrócić. Wymazówkę w podłożu transportowym należy przesłać do laboratorium.


Wymaz ze spojówki, rogówki

Wymaz należy pobrać z obu oczu wymazówką zwilżoną jałowym 0,9% NaCl. Wymazówkę należy umieścić w dołączonym podłożu transportowym.

W przypadku gdy nie jest możliwy natychmiastowy transport materiału do laboratorium materiał należy przechowywać do 24 godzin w temperaturze pokojowej lub dłuższy czas w cieplarce. Wymazy należy pobierać przed zastosowaniem leków wkraplanych do oka. Przerwa od ich przyjęcia powinna wynieść co najmniej 4 godziny.

[/vc_column_text][vc_column_text css_animation=”appear” css=”.vc_custom_1544516565198{border-radius: 2px !important;}”]

PŁYNY USTROJOWE

Do płynów ustrojowych zalicza się min. Wysięk, ropę, płyn mózgowo rdzeniowy, krew, płyn z otrzewnej. Pobiera się je od pacjenta strzykawką a następnie umieszcza w jałowym jednorazowym pojemniku i dostarcza do laboratorium. Najbardziej rekomendowanym postępowaniem jest jednak bezpośrednie wstrzyknięcie pobranego płynu do butelek z gotowymi podłożami namnażającymi. Przed wstrzyknięciem należy pamiętać o zdezynfekowaniu miejsca wkłucia w butelkę z podłożem. Płyn należy dostarczyć niezwłocznie do laboratorium lub przechowywać w cieplarce w 37°C , natomiast jego późniejszy transport do punktu przyjęcia materiału nie może przekroczyć 15 minut.

WYCINKI TKANEK

Wycinki tkanek należy przesłać do laboratorium w suchym, jałowym, szczelnie zamkniętym pojemniku. Nie należy dopuścić aby próbka wyschła- należy zwilżyć jałowym 0,9%NaCl.

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][/vc_section][vc_row][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]

Badania z zakresu układu hemostazy: PT(INR), APTT, Fibrynogen, Dimer D, Białko C, Białko S, Plazmina, Antyplazmina

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text css_animation=”fadeInLeft”]

1. PRZYGOTOWANIE PACJENTA

  • Na 24 godziny przed pobraniem krwi do badań należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego. Przed pobraniem krwi 15-20 minutowy spoczynek.
  • W dniu poprzedzającym badanie zalecana jest lekkostrawna dieta niskotłuszczowa oraz powstrzymanie się od używek. Zdecydowanie niewskazane jest picie kawy naturalnej i palenie tytoniu w dniu badania. Zaleca się w dniu pobrania krwi wypicie ok. 0,5 litra wody.

[/vc_column_text][vc_column_text css_animation=”fadeInRight”]

SPOSÓB POBRANIA MATERIAŁU

  • Zalecane jest pobranie krwi w pozycji siedzącej.
  • Skóra po dezynfekcji musi być sucha. Należy poczekać aż środek dezynfekcyjny samoistnie wyschnie- pozwoli to uniknąć hemolizy wywołanej przez alkohol.
  • Do pobrania należy używać igły o możliwie dużej średnicy- nie większej niż 19G: dla dorosłych minimum 21G, dla dzieci 23 G.
  • Krew powinna być pobierana z dużych naczyń żylnych, przede wszystkim z żyły łokciowej przy zastosowaniu minimalnego ucisku stazy, bezpośrednio do probówek z antykoagulantem z użyciem zamkniętego systemu pobierania krwi.
  • W przypadku badania wyłącznie PT (INR) z zakresu hemostazy probówka koaguologiczna może być pobierana jako pierwsza. Nie ma w tym przypadku konieczności odrzucania pierwszej porcji krwi.
  • W przypadku pobierania krwi ze stałego dojścia wkłucia ( niezalecane, brak możliwości pobrania bezpośrednio z żyły łokciowej lub innego dużego naczynia żylnego) konieczne jest w pierwszej kolejności odciągnięcie ok. 5 ml. krwi
  • We wszystkich pozostałych przypadkach krew do badań koaguologicznych należy pobierać jako drugą probówkę. Po pobraniu krew w probówce należy niezwłocznie wymieszać ze znajdującym się wewnątrz antykoagulantem poprzez 5-6 krotne obrócenie probówki o 180 °. Probówki nie wolno wytrząsać co prowadzi do aktywacji płytek krwi!!!
  • Do badań układu hemostazy należy stosować zamknięty system pobierania krwi, probówki specjalnie przeznaczone do badań układu hemostazy (wewnątrz takiej probówki znajduje się buforowany lub niebuforowany roztwór cytrynianu sodu o stężeniu w granicach 105 do 109 mmol/l).
  • Krew do antykoagulantu w badaniach układu hemostazy pobiera się w stosunku 9:1 dlatego tak ważne jest pobranie materiału dokładnie do znacznika umieszczonego na probówce.Dopuszcza się różnicę poziomu pobrania krwi nie większą niż 10%. Nie dopuszcza się do analizy probówek w których znajduje się za dużo materiału.
  • Krew na badanie układu hemostazy powinna być dostarczona do laboratorium w jak najszybszym czasie. Ma to szczególne znaczenie u pacjentów leczonych niefrakcjonowaną heparyną- krew od tych pacjentów musi być odwirowana w laboratorium w celu uzyskania osocza w ciągu godziny od pobrania. W tym przypadku podczas dłuższego przechowywania krwi z płytek krwi zaczyna uwalniać się czynnik antyheparynowy (PF4), który wiążąc się z heparyną uniemożliwi jej rzetelną ocenę w badaniu APTT.
  • Transport materiału powinien odbywać się w pozycji pionowej przy użyciu specjalnie do tego przeznaczonych statywów w specjalnie do tego przeznaczonych pojemnikach.

[/vc_column_text][vc_column_text css_animation=”fadeInDownBig”]

W przypadku złego wymieszania krwi z antykoagulantem, zbyt małej/dużej objętości krwi może dojść do wykrzepiania krwi. Probówka w której występuje skrzep zostaje odrzucona w laboratorium i konieczne jest ponowne pobranie materiału od pacjenta. W przypadku analizy takiego materiału dochodzi do zafałszowania wyników pacjenta, a mianowicie występują:
  • Małopłytkowość

  • Skrócone czasy- protrombinowy (PT) i częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT)

  • Podwyższone stężenie dimeru D

    Sytuacja taka może prowadzić do błędnej diagnozy, błędnego leczenia pacjenta. W każdym przypadku wątpliwości personelu pielęgniarskiego/ lekarskiego odnośnie wyniku pacjenta (brak kompatybilności pomiędzy stanem ,,fizycznym” pacjenta a wynikami badań laboratoryjnych) fakt ten należy niezwłocznie zgłosić do laboratorium

PRZEDANALITYCZNE PROBLEMY W BADANIACH UKŁADU HEMOSTAZY:

[/vc_column_text][vc_column_text css_animation=”fadeIn”]

W laboratoriach dąży się obecnie do tego, aby skierowanie na badanie koaguologiczne, oprócz obligatoryjnych informacji na temat pacjenta oraz pobrania materiału, zawierało następujące dane o pacjencie:

Rodzaj zaburzenia hemostazy (podejrzenie, wcześniejsza diagnoza)

Informacje o przyjmowanych lekach mających wpływ na wynik badania

Sposób pobrania krwi ( bezpośrednie wkłucie, pobranie ze stałego dojścia)

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]